Facebook Newsletters
Słowacka wersjaAngielska wersjaPolska wersja
Przyjazd: Kalendarz   Wyjazd: Kalendarz   Ilość osób:  
Romantyczny pobyt na zamku
Romantyczny pobyt na zamku

Więcej »

Winiarnia GrandCastle
Winiarnia GrandCastle

Więcej »

Zwiedzanie ruin zamku i pałacu
Zwiedzanie ruin zamku i pałacu

Więcej »

Zamek i dwór - Historia


erb Dončov Herb Donców
Na początku XIV w. u ujścia Białej Liptowskiej do Wagu, u podnóża Niskich Tatr, na niewielkiej skale wapiennej zwoleński żupan Donc zbudował gotycki kamienny zamek. Zamek otoczono fosą, która zachowała się do dziś w postaci jeziorka. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1341 r., określano go jako „Wywar”, w niektórych dokumentach figuruje jako „Novum Castrum” lub „Hradek”. Zamek pełnił funkcję strażnika drogi handlowej zwanej \"Via Magna\". Ten historyczny szlak wiódł z Europy Środkowej do Europy Wschodniej.

Pôdorys hradu Pôdorys hradu
W roku 1399 r. król Zygmunt oddał zamek w ręce M. Gorjańskiego. W roku 1433 zamek opanowali husyci, a później zajmowali go żołnierze Jana Jiskry. Zamek często zmieniał swoich właścicieli.


Magna Via Magna Via
Znaczną część Vii Magny tworzyła cesarsko-królewska droga pocztowa, którą w XVI w. wybudowano na rozkaz Ferdynanda I, gdyż południowe terytoria monarchii zostały przejęte przez wojska tureckie. Po zakończeniu budowy długość Vii Magny sięgała 1000 km i była jedną z najdłuższych połączeń pocztowych i transportowych. Ponad 500 km szlaku przebiegało po terytorium Słowacji przecinając Liptowski Hradek. Trasa wiodła przez 5 państw: z Austrii przez Słowację, Ukrainę, Węgry aż do Rumunii.

Ján a Valentín Balašovci Jan i Valentín Balassowie
Ważną postacią na zamku był Bálint Balassi lub Valentín Balaši. Balaši pochodził z węgierskiej szlacheckiej rodziny. W XIII w. jego przodkowie byli właścicielami kilku miast i powiatów na terytorium Słowacji, z tego rodu pochodził także sam Donc – założyciel zamku. W latach 1554-1600 Balassowie byli także właścicielami zamku w Liptowskim Hradku.

Valentín urodził się i spędził swoje dzieciństwo na zwoleńskim zamku. Zaś młodość – na zamku w Liptowskim Hradku, gdzie opanował język słowacki i poznał lokalne zwyczaje. Otrzymał staranne wykształcenie – władał aż ośmioma językami. Ukończył Uniwersytet w Niemczech, później dużo podróżował i wiódł burzliwe życie. Walczył w Siedmiogrodzie i w Polsce. Został sławnym pogromcą Turków. Po śmierci ojca wrócił na Węgry, a pod koniec lat 70-ch XVI w. znów zamieszkał na zamku w Liptowskim Hradku, który sobie bardzo upodobał. Ze swoją rodziną prowadził spory prawne dotyczące prawa własności do nieruchomości. Wraz z bratem Franciszkiem postanowili odbudować zamek, otoczyli go nowym murem. Dokumenty z 1579 roku świadczą o tym, że na budowę wydano ponad 3000 złotych monet. Po pewnym czasie Valentín znowu wrócił do walki, został ciężko ranny w wyniku czego zmarł jako 40-latek w 1594 roku w Esztergomie. Został pochowany w rodzinnym grobowcu w Hybiach.

Valentín Balaši Valentín Balaši
Valentín Balaši był jednym z pierwszych znaczących przedstawicieli poezji renesansowej na Węgrzech. Pisał w języku węgierskim, tureckim i słowackim. Jest założycielem nowoczesnej liryki węgierskiej i pierwszym autorem węgierskiej poezji erotycznej. Oprócz wierszy napisał jedną komedią po węgiersku. Balaši jest także autorem najstarszego świeckiego wiersza miłosnego w języku słowackim, opublikowanym w Kodeksie J J. Fanchaliho.

Z okresu panowania Balassów zachowało się najstarsze szczegółowe sprawozdanie na temat funkcjonowania Romów w Liptowie. W 1563 roku Balassowie pozwolili na osiedlenie się grupy Romów (prawdopodobnie ze Spisu) przy zamku i na produkowanie, na potrzeby zamku i okolicznych wsi, żelaznych narzędzi (motyki, siekiery, widły) i halabard dla strażników.

Otec Magalény Zai, uhorský hradný pán Ojciec Magdaleny Zai
W 1600 roku posiadłośc otrzymał Mikuláš Sándorfi. Poślubił młodą damę, Magdalenę Zai, wdowę po poprzednim właścicielu z rodu Balassów – Zygmuncie, którego poślubiła tuż przed jego śmiercią. Z inicjatywy Sandorfiego i jego małżonki w latach 1601-1603 zbudowano przy zamku renesansowy dworek i budynki gospodarcze.

Erb rodiny Zai Herb Rodziny Zai
Do budowy dworu zostały użyte kamienie ze zniszczonych murów. Na piętrze znajdowały się reprezentacyjne komnaty dla właścicieli i gości. Na parterze – magazyn i pomieszczenia dla służby. Mikuláš Sándorfi nie doczekał się zakończenia budowy, zmarł w 1603 roku.

Magdalena Zai, po śmierci drugiego męża, prawnie zapewniała sobie stanowisko właścicielki posiadłości wychodząc za mąż za kolejnych pretendentów do nieruchomości. Jej czwarty małżonek, Imrich Mérey, wolał ożenić się z wdową niż wypłacić jej zaliczkę na poczet zamku. W sumie Magdalena pięciokrotnie wychodziła za mąż, każdego z małżonków pochowała krócej niż po 4 latach małżeństwa. A wszyscy zmarli z przyczyn naturalnych.

Początek XVII w. był bardzo niespokojnym czasem. Prawdopodobnie w tym okresie najbezpieczniejszym miejscem był zamek w Liptowskim Hradku, gdyż w marcu 1622 roku ukryto tu Koronę Świętego Stefana.

Zamek wytrzymał wszystkie fale najazdów przeciwko Habsburgom. Odgrywał najważniejszą rolę strategiczną w okresie powstań toczących się w XVII wieku. Generał cesarski wybudował mocną obronę przeciwko rebeliantom Franciszka Rakoczego. Na początku XVIII w. cesarz Leopold I podarował zamek księciu Lichtensteinowi.

W 1709 roku doszło do zaciętej walki w Švihrovej między powstańcami a wojskami cesarskimi, którzy wprawdzie odparli atak, ale zamek został poważnie uszkodzony.

Emanuel Lichtenstein Emanuel Lichtenstein
W 1731 roku Izba Królewska odkupiła od Emanuela Lichtensteina zamek i przyległe tereny. Od tej pory zamek i dwór podupadł.
Po niszczącym pożarze w roku 1803, który pochłonął zamek i dwór, odrestaurowano tylko dwór, a zamek od tego czasu pozostaje w ruinie... lecz to nie była jedyna katastrofa. W deszczowe lato 1813 r. doszło do powodzi.



Erb Lichtenstein Herb Lichtensteinów
W drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. W pomieszczeniach dworku mieścił się Sąd Rejonowy i Węgierski Królewski Urząd Leśny. W 1932 roku niektóre części zamku poddano konserwacji. Od 1960 roku, aż do aksamitnej rewolucji mieściło się tu Liptowskie Muzeum Etnograficzne.





Ruiny zamku wraz z przyległym dworem tworzą dominującą część krajobrazu Liptowskiego Hradku oraz malowniczej części górnego Liptowa. Ruiny zamku i rozpadającego się już dworku od lat 30-ch XX wieku budziły zainteresowanie ludzi, którym nie był obojętny ich los. Niestety, nie udało się tego zabytku w żaden sposób ochronić ani w czasach, gdy Słowacja była republiką, ani w okresie panowania socjalizmu. Proces wyniszczenia trwał do lat 90-ch XX wieku. Zarówno miejscowi mieszkańcy jak i turyści ubolewali nad popadającym w coraz to większą ruinę zabytkiem.

Od 1989 roku obiekt był nie użytkowany, nie opalany, pozostawiony bez nadzoru. Wszystkie cenne przedmioty zostały skradzione. Zostały tylko gołe ściany bez okien i drzwi.

Zamek i dwór przed rekonstrukcją
w roku 2002

Po rekonstrukcji
w roku 2005

Foto pred rekonštrukciou
Foto pred rekonštrukciou
Foto pred rekonštrukciou
Foto pred rekonštrukciou
Foto pred rekonštrukciou
Foto pred rekonštrukciou
Foto pred rekonštrukciou

W 2001 roku zamek odwiedziła Pani Dagmar Machova. W jej głowie zrodził się pomysł, wizja zrekonstruowania zamku i dworu i przywrócenia im dawnej świetności.

Pod koniec roku, należąca do Pani Dagmar firma – Avans s.r.o., wykupiła od Liptowskiego Muzeum teren, na którym znajduje się zamek i dwór, a tym samym rozszerzyła zakres swojej działalności. W momencie zakupu nie było możliwości uzyskania żadnych środków finansowych. W 2004 r. firma otrzymała dotację na budowę, lecz kwota była stosunkowo niewielką w porównaniu do kwoty zakupu. Częściowe dofinansowanie uzyskano od SPP i Ministerstwa Kultury z funduszu OSSD.


Rekonstrukcja przebiegała w kilku etapach:

Rok 2002
Rozwiązania architektoniczne zostały zaprojektowane we współpracy z inż. arch. Kataríną Smrečanską, z domu Alexy. Otrzymano pozwolenie na budowę. Dokładne oczyszczenie i zabezpieczenie ścian przed wilgocią, przeprowadzenie instalacji elektrycznej, grzewczej, a także podłączenie do kanalizacji miejskiej.
Przeprowadzono konserwację ruin dawnego zamku w celu zapewnienia bezpieczeństwa i wyeliminowania zagrożenia.

Rok 2003 - 2004
Przebudowa, remont dachu, uporządkowanie parku, wykończenie nawierzchni dziedzińca, remont studni, zakup antyków i wszelkich urządzeń. Otwarcie hotelu i restauracji Grand Castle.

Rok 2005 - 2010
Budowa Wellness z basenem i Kamiennej Galerii (Stone Gallery), renowacja pokoi i rekonstrukcja Apartamentu Sandorfy


Rok 2011

W roku 2011 obchodzimy 10-tą rocznicę odbudowy i renowacji zamku i dworu. Na ten rok również przypada 410-ta rocznica wybudowania renesansowego dworu przez Magdalenę Zai. W 2011 upływa też 670 lat od pierwszej pisemnej wzmianki o istnieniu gotyckiego zamku.

Ogólne zasady i warunki korzystania ze strony Strona główna      |      Konferencje      |      Wesela      |      Bar i restauracja      |      Zakwaterowanie      |      Wellness & Spa       |      Galeria zdjęć      |      Kontakt